Didero Beheer B.V. - Fotografie Dick de Ronden

1

De systeemeisen worden door praktisch alle fabrikanten veel te optimistisch voorgesteld: een PC met een intern geheugen van 512MB is echt een minimum vereiste om redelijk snelle scantijden te halen. Zo ook een processor van minimaal 1Ghz. De praktijk leert dat bij het gebruik van hogere scanresoluties (>2000dpi) een intern geheugen van 1GB geen luxe is. 
 

2

Maar ook moet er op de systeemdisk ruim voldoende vrije ruimte zijn (hou minimaal 10 GB als veilige marge aan) om pieken in het geheugengebruik op te kunnen vangen. Dit omdat de scansoftware forse tijdelijke bestanden aanmaakt. Is er niet voldoende ruimte om de tijdelijke bestanden op te slaan dan loopt de scansoftware vast (praktijkgeval 23-05-2010). 
 

3

Dual Core of Dual Processor systemen zijn duidelijk in het voordeel. Dit omdat de scansoftware, vooral de digitale nabewerkingen zoals GEM (korrelreductie) en/of ROC (kleurherstel), erg veel rekenkracht van de processor eist. Soms tot wel bijna 100%. Dit geldt ook voor Apple/Mac systemen. Bij een Dual/Quad Core of Dual/Quad Processor systeem blijft de belasting voor de processor vaak beperkt tot 25/50%. 
 

4

Om de hieronder aangegeven scantijden te halen is een USB 2.0 aansluiting echt noodzakelijk. Maar de meeste moderne PC's hebben dat standaard aan boord.
Externe USB Hubs aangesloten op een USB 2.0 poort van de computer (zowel Apple Mac en Windows) kunnen problemen veroorzaken omdat deze niet altijd de benodigde datadoorvoersnelheid aankunnen. Gevolg hiervan is dat de scansoftware vastloopt (praktijkgeval 25-05-2010).

1

De scantijden zijn deels afhankelijk van de configuratie van uw systeem maar ook of u tijdens het scannen andere dingen op de PC gaat doen.
Zoals hierboven aangegeven zijn Dual/Quad Core of Dual/Qua Processor systemen duidelijk in het voordeel en kunnen iets snellere scantijden gehaald worden.
 

2

De gekozen scanresolutie speelt ook een rol als ook de diverse instellingen van de software. Maar uiteraard speelt ook de kwaliteit van de dia's of negatieven zelf een rol. Immers hoe meer vuiltjes er op de dia's of negatieven zitten hoe meer er uitgefilterd moet worden. Dia's die donker zijn geworden kosten ook meer tijd om te scannen.

3

Met alleen Digital ICE ingeschakeld kunt u de volgende scantijden als richtlijn aanhouden:
1333 dpi - 13x18 prints of bekijken op TV-HDTV        gemiddeld 1-1,5 minuut
2000 dpi ca. 5 MP resolutie - prints tot A4                gemiddeld 1,5-2 minuten
2400-2700dpi dpi ca. 7-9 MP                                   gemiddeld 2-3 minuten

4

Boven de 2700dpi scanresolutie gaan de scantijden progressief oplopen. En vaak zullen hogere scanresoluties niet altijd betere resultaten opleveren. O.a. als het oplossend vermogen (weergave aantal lijnen) van de gebruikte objectieven te laag is. Dit geldt natuurlijk ook voor de kwaliteit van de gebruikte films en hoe die ontwikkeld zijn.

5

Als stelregel kunt u aanhouden dat doorgaans alleen professionele kleinbeeldfilms (door een vaklab ontwikkeld) geschikt zijn om op de hoogste resoluties te scannen. Voor andere filmsoorten (halfkleinbeeld en APS) bepaalt ook het kleinere filmformaat de min of meer maximaal haalbare scanresolutie.
 

6

Extra instellingen zoals Korrelreductie, Kleurcorrectie of Multi Sample (meervoudig belichten/aftasten) kosten ook enkele tot tientallen seconden meer per scan.

 

 

1

Als u (te) lang wacht heeft bijvoorbeeld schimmel onherstelbare schade aan de dia's aangericht. Schimmel kan zich een weg vreten door de emulsielaag van de diafilm. Dit komt veel voor bij dia's die in het donker bewaard zijn onder vochtige omstandigheden en wisselende temperaturen. Ook kunnen dia's in de loop der tijd sterk verkleuren (magenta/blauw) en donkerder worden. Soms kunnen ze nog deels hersteld worden (zie voorbeeld). 
 

2

De huidige generatie filmscanners zijn blijkbaar uitontwikkeld omdat we zien dat de beschikbare software door de fabrikanten amper nog wordt vernieuwd. Zo had Nikon o.a. bekend gemaakt geen nieuwere versies van de scansoftware uit te brengen. Dat werd gevolg door het nieuws dat Nikon gestopt is met de fabricage van de Nikon Coolscan V ED en de 5000ED. Dit in navolging van Minolta die enkele jaren geleden de fabricage van scanners staakte (vrijwel direct na de overname door Sony).
De Nikon Coolscan kleinbeeldscanners zijn sporadisch op de tweedehands markt verkrijgbaar (o.a. via Ebay en Marktplaats) maar dan voor zeer forse prijzen.
Alleen de Nikon Coolscan 9000ED is nog leverbaar en vaak alleen op bestelling. 

3

Wat we nu wel zien is dat de markt overspoelt wordt met de goedkopere instapscannertjes die onder verschillende namen (Vupoint, Aldi Zolid, Reflecta etc.) verkocht worden. Deze worden verkocht als dia- negatievenkopieerder en dat is voor de meeste van deze "scanners" de enige benaming die de kwaliteit van de scans die zij produceren recht doet. Zij zijn nl. in veel mindere mate in staat details uit de dia's of negatieven te halen. Bovendien ontbreekt op deze "scanners" doorgaans een functie om vervaagde kleuren te herstellen en/of stofjes en krasjes hardwarematig (dmv infrarood licht) digitaal uit de scans te filteren. 
 

4

Alleen op het gebied van flatbedscanners zien we nog wel nieuwtjes zoals de toepassing van leds (bijv. Epson V600) maar verder ook geen spectaculaire verbeteringen in de scankwaliteit.
 
 
 
 
 
 

5

Overigens kan ik een uitstekend alternatief aanbieden voor de scannersoftware. Naast dat dit alternatief op alle Windows, Mac en Linux systemen werkt kan deze software de scans van kleinbeeld, halfkleinbeeld dia's en negatieven meteen automatisch op maat snijden. U hoeft dan niet achteraf met een fotobewerkingspakket alle scans handmatig te gaan croppen.
Een tweede bijkomend voordeel is dat de Infrarood functie (Digital ICE) om stofjes en krasjes te verwijderen bij bepaalde merken films vaak net iets beter werkt als bij de standaard scannersoftware. De resultaten verschillen echter per gebruikte dia- of negatief- film.

Nee helaas niet. Dat heeft te maken met de opbouw/chemische samenstelling van de film waardoor er een soort waterverf effect ontstaat en de gescande beelden op bepaalde plaatsen "vollopen". Een voorbeeld van het effect wat optreedt kun u zien op de supportsite van Nikon. Hetzelfde effect kan ook, zij het in mindere mate, optreden als Kodachrome dia's gescand worden met de Nikon Scansoftware. Met de professionele scansoftware die ik ter beschikking kunnen Kodachrome dia's met betere resultaten gescand worden.

Dat zou mooi zijn maar dat gaat niet. Het filteren van de stofdeeltjes en de krasjes kan alleen tijdens het scanproces geschieden. Het werkt met een extra infrarood led of lamp dat de oneffenheden meet vanaf het filmoppervlak. De tijdens het scannen verkregen waarden worden daarna dmv de software eruit gehaald. Dit verklaart dan meteen deels waarom Digital ICE in de Nikon Scan software moeite kan hebben met films die een erg sterke structuur hebben aan de emulsiezijde. Meer info en voorbeelden hier: Voorbeeld Digital ICE (1) en Voorbeelden Digital ICE (2) en Info.

Op zich zullen de Reflecta DigitDia 4000 en 5000 qua specificaties en resultaten goede scanners zijn. Alleen acht ik ze voor de verhuur minder duurzaam. Bovendien blijkt uit tests o.a. deze op Filmscanner.info dat ze een stuk minder snel zijn (tot soms 3x) als de 5000ED en bovendien geven ze volgens diezelfde test in de praktijk veel storingen (vastlopen diamagazijn).
Quote: "Die Einarbeitung in die Scan-Software, die Fehlersuche und das permanente Überwachen des Scan-Status verschlingt eine ganz ordentliche Menge Zeit, und man darf sich nicht schnell entmutigen lassen, wenn der Transport immer wieder hängen bleibt."

Dit wordt sterk overdreven. Natuurlijk kan hij eens vastlopen op een raampje maar de meeste vastlopers zijn te wijten aan het verkeerd of helemaal niet gebruiken van een simpel plastic opzetstukje. Dit opzetstukje hoort bij dikkere dia's, zoals 3mm GePe raampjes geplaatst te worden. Zo niet dan heeft het plaatje wat de dia's in de scanner duwt geen grip op de enigszins ronde zijkant van deze raampjes. Gevolg is dat het plaatje er langs "glipt" en de dia halverwege blijft staan in de lader. Voor dunnere dia's kan dit opzetstukje doorgaans achterwege blijven.

1

Dia's in glasraampjes kunt u scannen maar voor betere resultaten is het aan te bevelen de dia's om te ramen in glasloze raampjes. Tenminste als de dia's probleemloos uit de glasraampje gehaald kunnen worden. In zeldzame gevallen kunnen de dia's aan het glas vastgeplakt zitten. Dan is het kiezen tussen twee kwaden.

2

In het algemeen zijn glasraampjes geen probleem als ze maar niet dikker dan 3,2 mm zijn en gebruik wordt gemaakt van de Nikon SF-210 dialader. Dit is de maximale dikte die de lader aankan. Dikkere dia's lopen onherroepelijk vast en zullen schade aan de dialader toebrengen. 
 

3

In geval raampjes toch dikker zijn als 3,2 mm en omramen niet mogelijk of wenselijk is kunnen ze optioneel wel stuk voor stuk gescand worden met de standaard dia-adapter van Nikon.
 
 

4

Wilt u de dia's tussen glas toch niet omramen dan kunnen in de praktijk de volgende "problemen" zich voordoen:

1.  ontstaan van zogenaamde Newton-ringen (kringen met regenboog kleuren in de scan) als gevolg van vocht tussen het glas en de dia

5

2.  de scanner heeft soms moeite om te focussen op de dia en kan dus niet altijd scherpe scans afleveren 
 
 
 

6

3.  vaak zit er een soort grijze aanslag op de raampjes, zowel aan de binnenzijde als de buitenzijde. Dit kan ten koste gaan van de kleurmeting van de software en de scherpte 
 
 

7

4.  sommige glasraampjes (Gepe en Agfa) hebben naast een coating ook een structuur om het vastplakken van de dia's aan het glas en newton ringen tegen te gaan. Bij het scannen kan het zijn dat die structuur ten koste gaat van de scherpte van de scans. In de oudere diaraampjes kunnen er ook heel fijne luchtbelletjes in de glasplaatjes zitten die zichtbaar worden tijdens het scannen

8

Voor het (tijdelijk) omramen van de dia's kan ik eventueel diaraampjes ter beschikking stellen 
 
 
 

1

Voor het scannen van APS films had Nikon een speciale APS adapter. Helaas geeft deze adapter in de praktijk heel veel storingen (vastlopen van de film in de adapter) zodat het mede vanwege de dure reparaties niet meer lonend is deze te verhuren.

Er zijn wel twee alternatieven om APS films te scannen met één van de Nikon Coolscan scanners:
 

2

1. u maakt daarbij gebruik van de speciale filmhouder die ik kostenloos ter beschikking stel. Daarvoor haalt u de film uit de cassette en knipt de film in stroken van 3 opnamen. De filmhouder moet dan met de hand (beeldje voor beeldje) in de scanner geschoven worden. Er zit wel een nadeel aan deze methode: omdat de APS film altijd opgerold in de cassette zat is de film sterk gekruld en zullen scans aan de randen niet altijd optimaal scherp worden. 
 

3

2. u haalt de film uit de APS cassette en raamt de afzonderlijke beeldjes in speciale GEPE APS diaraampjes in zodat een film in batch gescand kan worden met de Nikon Coolscan 5000ED in combinatie met de SF-210 dialader. De diaraampjes stel ik bij de huur kostenloos ter beschikking. Niet alleen is deze tweede optie een stuk sneller maar ook de kwaliteit van de scans is beter omdat bij het inramen in diaraampjes de film goed vlak gehouden wordt. Dan worden over het gehele bereik scherpe scans behaald.

Ja hoor dat gaat prima mits de dia's zijn ingeraamd in de standaard diaraampjes met buitenmaat 5x5 cm. De dia's kunnen in batch gescand worden met de Nikon Coolscan 5000ED in combinatie met de SF-210 dialader. Of anders dia voor dia met de de Nikon Coolscan 5000 of V ED met de standaard dia-adapter.
Vanwege het kleinere formaat is het niet aan te bevelen dit type dia's met de Epson scanners te doen. Zitten de halfkleinbeelddia's niet in de standaard 5x5cm raampjes dan zijn er adapterraampjes verkrijgbaar van GEPE. Zitten de dia's nog aan de strook dan kunnen de stroken met de Nikon filmstrookadapter gescand worden.

Nee ik verkoop geen scanners. De scanners die hier te huur worden aangeboden worden regelmatig van onderhoud voorzien en verkeren daardoor in zeer goede staat. Zou ik een goed functionerende scanner voor een "voordelige" prijs verkopen dan zal ik flink geld moeten bijleggen om te investeren in een vervangende scanner. Voor diegenen die op zoek zijn naar een goede tweedehands: op Ebay wordt zo nu en dan een Nikon Coolscan scanner aangeboden. Alleen door de hoge vraag kunnen de prijzen wel behoorlijk oplopen. Alternatieven die een beetje in de buurt komen van de Nikon scanners qua kwaliteit en scanresoluties zijn de Reflecta 7200 (voor negatieven) en de Reflecta Digitdia 5000.

Ik kan geen ondersteuning bieden voor vragen over scansoftware en drivers van Nikon en andere merken scanners. Voor vragen over de scanner die u gekocht heeft dient u zich echt tot de leverancier óf de fabrikant van de scanner te wenden.
Vaak levert een zoektocht via Google ook al heel wat bruikbare informatie op.
Heeft u een Nikon of Epson scanner (tweedehands) gekocht en heeft u vragen? Ga dan naar de supportsite van Nikon Nederland of Epson Nederland.
Tegen betaling kan ik eventueel wel uitleg geven over een Nikon of Epson scanner én de software.

Ik kan alleen ondersteuning bieden aan diegenen die een scanner huren. Aan de hand van enkele voorbeelden die u meeneemt laat ik zien wat de mogelijkheden zijn om met een fotobewerkingspakket net even betere resultaten te behalen door de scans achteraf verder te bewerken.
Natuurlijk is het wel mogelijk tegen betaling les te krijgen in fotobewerkingssoftware. U kunt daarvoor altijd vrijblijvend contact met me opnemen.

1

Dat is een vraag die afhankelijk is van uw persoonlijke siutatie: welke eisen stelt u aan de scans, welke formaten u wilt scannen, hoeveel wilt u gaan scannen, welk budget wilt u besteden etc.
In principe zijn de Nikon V ED en de 5000ED (hoewel allemaal uit produktie genomen) nog steeds de beste en de snelste scanners voor het scannen van kleinbeeld materiaal. Tenminste als gebruikt wordt gemaakt van de mogelijkheden om stofjes en krasjes te verwijderen.

2

Er zijn weliswaar scannertjes te koop vanaf 45 EUR die snel scans kunnen maken (soms in enkele seconden) maar die hebben niet dezelfde correctiemogelijkheden. Vaak komen mensen dan uiteindelijk toch uit op het kopen of huren van een kwalitatief goede scanner nadat ze zijn afgeknapt op de (veel) mindere resultaten van deze "scanners".
Een recent artikel uit de Digitaalgids van de Consumentenbond (editie november / december 2010) onderstreept dit weer eens.

3

Ik quote "Professionele diascanners leveren een goede kwaliteit scans en kunnen een hele dialade of negatiefstrook in een keer scannen, maar kosten vele honderden euro's. In de electronicawinkels zien we veel goedkopere diascanners. Die scannen slechts één negatief of dia tegelijk en hebben geen ingebouwde stof- en krasverwijderaar. Ze zijn wellicht een uitkomst voor wie slechts af en toe een dia scant. We hebben er vier getest en ons oordeel is: de fotokwaliteit is niet geweldig.

4

Vergeleken met de professionele Nikon-scanner zien we veel minder detail, en onechte kleuren die de foto een onbedoelde 'vintage look' geven. Maar met wat nabewerking op de computer en een niet te kritische blik zijn ze best geschikt om een dia of negatief nieuw leven in te blazen."
De scanners die de Consumentenbond onder de "loep" had genomen waren de Ion Film2SD (70 EUR), de IonSlides2PC (70 EUR), de König CMP-Filmscan 10 (45 EUR) en de Braun Novoscan I (70 EUR).